Brytyjskie Design Museum przyznało cztery granty z puli 280 tys. funtów na prototypy rozwiązań przyjaznych środowisku. Wśród nagrodzonych projektów są jednorazowe zatyczki do uszu z wodorostów, dwa roślinne materiały izolacyjne oraz drewniany system do budowy niskich budynków mieszkalnych.
Zatyczki, które rozkładają się w miesiąc
Najbardziej nietypowy pomysł pochodzi z Cambridge. Studio Searo Labs pracuje nad produktem SearoSoft, który określa jako pierwszą na świecie jednorazową zatyczkę do uszu na bazie wodorostów. Ma być miękka, formowalna i pozbawiona mikroplastiku oraz chemikaliów. Według twórców nawilża przewód słuchowy, podczas gdy zatyczki z tworzyw sztucznych mogą go wysuszać.
Po wyrzuceniu zatyczka ma się rozłożyć w wodzie lub glebie w ciągu 30 dni. Twórcy podkreślają, że uprawa wodorostów nie wymaga ziemi, słodkiej wody ani nawozów, co upraszcza produkcję i zmniejsza jej wpływ na środowisko.
Izolacja z odpadów rolnych i z roślin oczyszczających glebę
Dwa projekty dotyczą ocieplania budynków. Local Works Studio z hrabstwa Sussex opracowuje materiał o nazwie Ferment, który powstanie z odpadów rolniczych i będzie nadawał się do modernizacji istniejących budynków. Studio chce, by rolnicy mogli wytwarzać go sami, korzystając z własnych maszyn, umiejętności i infrastruktury. Nazywa to systemem „od żniw do domu”.
Drugi projekt, PhytoFloc, rozwija przedsiębiorstwo społeczne SY Ecofit razem z Phyona i Studio Bio. Wykorzystuje biomasę powstającą przy fitogórnictwie. To metoda, w której rośliny rosnące na dawnych terenach przemysłowych wychwytują zanieczyszczenia z gleby. Autorzy chcą w ten sposób docenić wartość gruntów poprzemysłowych i uzyskać lokalny materiał o niskim śladzie węglowym, bez generowania odpadów.
Drewniany zestaw na „osiedlowe fabryki”
Studio WeCanMake z Bristolu pracuje nad systemem Neighbourhood Factory Futures. To zestaw drewnianych elementów do budowy niskich bloków, produkowanych lokalnie. Dzięki grantowi studio chce stworzyć model osiedlowej fabryki, w której mieszkańcy będą mogli sami budować i utrzymywać swoje domy. Projekt ma wspierać ideę Wielkiej Brytanii jako „narodu hodowców, producentów i wytwórców”, a użyte materiały mają magazynować węgiel zamiast go emitować.
Skąd pieniądze i co dalej
Granty pochodzą z programu Future Observatory, który muzeum prowadzi z Arts and Humanities Research Council. Nagrodzone projekty wybrano spośród 140 zgłoszonych prototypów. Organizatorzy tłumaczą, że w czasie napięć w łańcuchach dostaw chcą wspierać praktyczne badania projektantów, które przyspieszą zieloną transformację. Dyrektor muzeum Tim Marlow powiedział: „Kryzys klimatyczny wymaga szybkich zmian, a my wierzymy, że projektowanie ma w tym kluczowe znaczenie”.
Prace potrwają od listopada 2026 do lipca 2027 roku. Potem prototypy mają zostać przetestowane i trafić do komercjalizacji.
Co to oznacza dla czytelnika w Polsce
Na razie to prototypy, a granty są brytyjskie, więc żadnego z tych produktów nie kupimy w najbliższym czasie. Nie wiadomo też, czy i kiedy któryś pojawi się na rynku w Polsce lub w UE. Pokazują jednak kierunki, w których idzie branża: materiały odnawialne, lokalna produkcja i wykorzystanie odpadów.
Tematy te są bliskie polskim realiom. Termomodernizacja budynków wciąż jest u nas ważnym zagadnieniem, a roślinne materiały izolacyjne mogą z czasem stać się alternatywą dla popularnych dziś rozwiązań. Polska ma też sporo terenów poprzemysłowych, więc pomysł wykorzystania roślin do oczyszczania gleby może być ciekawy także dla nas. To jednak tylko kontekst. Czy podobne technologie sprawdzą się u nas, pokażą dopiero testy i ocena po zakończeniu brytyjskiego programu.
Źródło: Dezeen – „Seaweed earplug among grant-winning Design Museum prototypes”

